سنگ کلیه

سنگ کلیه

 

 

 

 

 

 


سنگ‌های کلیه رسوبات سختی هستند که اغلب به علت بالا رفتن غلظت بیش از حد املاح و مواد معدنی در بدن و کمبود مایعات کافی به وجود می‌آیند. ایجاد این سنگ‌ها علل متنوعی دارد و ممکن است در هر جای دستگاه ادراری از کلیه تا مثانه دیده شوند. این  ذرات کوچک و سخت در یک یا هر دو کلیه تشکیل شده و گاهی به داخل حالب انتقال پیدا می‌کند. مواد معدنی بیش از حد در بدن و در عین حال کمبود مایعات کافی، باعث تشکیل این اجسام سخت می‌شود. این سنگ‌ها ممکن است به رنگ‌های قهوه‌ای یا زرد و صاف یا زبر باشد.

اگرچه حرکت سنگ‌های کلیوی دردناک است، اما در صورت تشخیص به‌موقع، باعث آسیب دائمی به بدن نمی‌شود. اگر کسی در معرض خطر تولید سنگ‌های کلیوی باشد، پزشک متخصص اورولوژی می‌تواند راه‌هایی را برای پیشگیری از سنگ کلیه به او توصیه کند.

 

تصویر سنگ کلیه

علایم سنگ کلیه 

درد پشت، شکم یا پهلو

از  نشانه های سنگ کلیه وجود درد شدید در پشت، شکم و پهلو است. معمولا درد زمانی شروع می­شود که سنگ در حالب حرکت کرده و باعث انسداد مسیر عبوری در کلیه شود.  این درد اغلب به طور ناگهانی شروع شده و همانطور که سنگ حرکت می کند، محل و شدت درد تغییر می­کند ممکن است چند دقیقه طول بکشد، به طور متناوب از بین برود ولی دوباره ایجاد می­شود.

درد در پهلو و پشت و زیر دنده ها احساس می شود و ممکن است سنگ های کوچک باشند، اما شدت درد لزوما به اندازه سنگ بستگی ندارد. حتی سنگ کوچک هم می تواند دردناک باشد زیرا حرکت کرده یا باعث انسداد می شود.

بوی بد و رنگ غیر عادی ادرار:

دلیل این اتفاق وجود مواد سمی و شیمیایی در بدن فرد است. تیره بودن رنگ ادرار همراه با درد تیز و شدید در ناحیه کلیه می‌تواند هشداری برای شما باشد.

در مورد علایم خفیف‌تر، باید به طور قابل‌ملاحظه‌ای مصرف آب خود را افزایش دهید. اگرمصرف آب موجب کمتر شدن علایم خفیف نشد و هنوز ترشحات غیرعادی ادرار داشتید، به پزشک مراجعه کنید. 

وجود خون در ادرار: خون در ادرار یکی از شایعترین و نشانه های سنگ کلیه در افراد مبتلا به سنگ های دستگاه ادراری است. این علامت هماچوری نامیده می شود. خون می تواند قرمز، صورتی یا قهوه ای باشد.گاهی اوقات سلول های خونی بدون میکروسکوپ دیده نمی شوند اما در آزمایشگاه قابل مشاهده هستند.

ادرار متناوب و دردناک: نیاز متناوب به ادرار و تحمل درد یکی از رایج‌ترین علایم وجود سنگ کلیه است. این اتفاق به دلیل دهیدراسیون یا کم‌آبی بدن رخ می‌دهد.

 

حجم کم ادرار احساس عدم تخلیه

سنگ های کلیه بزرگ گاهی در حالب گیر می کنند. این انسداد می تواند جریان ادرار را کند یا متوقف کند. با وجود انسداد ممکن است کمتر از حد معمول ادرار کنید. جریان ادرار که به طور کامل متوقف می شود مراجعه به پزشک اورژانسی است.

 حالت تهوع و استفراغ: اگر بدن نتواند مواد اضافی را تخلیه کند، شما تهوع خواهید داشت. زیرا از آنجایی که کلیه نمی‌تواند وظیفه خود را به درستی انجام دهد، تنها راه باقیمانده برای تخلیه مواد سمی از بدن همین استفراغ کردن است.( سنگ های کلیه می توانند اعصاب دستگاه گوارش را مهار کنند و باعث ناراحتی معده شوند. تهوع و استفراغ همچنین می تواند پاسخ بدن به درد شدید باشد.)

تب و لرز: تب و لرز از نشانه های عفونت کلیه یا بخش دیگری از دستگاه ادراری است که می تواند عارضه جدی برای سنگ کلیه باشد. هر گونه تب همراه با درد نیازمند توجه فوری پزشکی است.

  • علایم و نشانه‌های سنگ‌کلیه چندان قطعی نیست و ممکن است شما دچار برخی از علایم اصلی آن شوید این نشانه‌ها و علایم، هشداری برای افراد عادی است تا بتوانند سنگ‌کلیه را در خود تشخیص دهند و هیچوقت نمی‌تواند جایگزین تشخیص قطعی پزشک باشد. 

 

اقدامات لازم برای درمان سنگ کلیه

اگر می‌دانید که سنگ‌کلیه در خانواده‌تان موروثی است، حتما اقدامات پیشگیرنده را به کار برید.

  • هنگامی که سنگ کلیه به مثانه می‌رسد معمولا بدون هیچ گونه مشکلی دفع می‌شود. در بسیاری از موارد حتی شما از دفع شدن خود به خودی سنگ نیز مطلع نمی‌شوید.
  • سنگ‌های بزرگ‌تر ممکن است به صورت خود به خودی دفع نشوند و برای از بین بردن آنها مجبور به انجام عمل جراحی شوید.
  • برخی از سنگ ها نیاز به درمان با امواج صوتی یا جراحی برای شکستن دارند و باید برای درمان به پزشک جراح کلیه مراجعه کرد.
  • سی تی اسکن شکم یکی از آزمایش‌های تشخیص سنگ کلیه است که وجود سنگ را در حالب، مثانه و کلیه‌ها، بزرگی و محل دقیق سنگ، انسداد و وضعیت‌ اندام‌های این ناحیه مانند آپاندیس، آئورت و پانکراس (لوزالمعده) را با قطعیت مشخص می‌کند.
  • سونوگرافی نیز از قدرت تشخیصی بالایی برخوردار است و بسیاری از عوارض ناشی از سنگ کلیه را مشخص می‌کند. بانوان باردار باید به جای سی تی اسکن سونوگرافی انجام دهند تا در معرض تشعشع قرار نگیرند. 

 

شما میتوانید  این مطلب را نیز بخوانید             شکستن سنگ کلیه

 

موارد اورژانسی مراجعه به پزشک در درد کلیه

بیمارتک کلیه:  فردی که به علت  مشکل مادرزادی یا برداشتن یک کلیه، تک کلیه است  اگر دچار سنگ کلیه شود، نیازبه اقدام اورژانسی دارد.

عدم دفع ادرار:  فردی که ادارار ندارد یا عدم توانایی در ادرار کردن دارد.

افراد با پیوند کلیه:  افرادیکه پیوند کلیه می­شوند چون درد کلیه ندارند ، هر موقع  با عدم تولید ادرار مراجعه نماید، نیاز به اقدام اورژانس دارند.

افراد با سیستم ایمنی ضعیف : افرادیکه داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی جهت پیوند یا شیمی درمانی سرطان استفاده میکنند ،درصورت سنگ کلیه اقدام اورژانسی لازم دارد.

خانم حامله :  فرد حامله باسنگ کلیه نیازبه اقدام اورژانسی دارد.

 

راه های پیشگیری ازتشکیل سنگ کلیه

  • مصرف زیاد آب و مایعات
  • خودداری ازتعریق بیش ازحد
  • انجام ورزش وتحرک بدنی
  • کنترل عفونت درخانمها با استفاده ازآنتی بیوتیکها
  • استفاده از رژیم غذایی مناسب

رژیم غذایی مناسب برای پیشگیری از سنگ کلیه

 

  • مصرف زیاد آب و مایعات یا چای کمرنگ
  • مصرف سبزیجات و فیبر
  • مصرف زیاد پتاسیم
  • مصرف لیموناد. با افزایش دفع سیترات ادرار باعث کاهش تشکیل سنگ کلیه می شود.
  • مصرف کلسیم درحد طبیعی
  • کمبود شدید کلسیم، جذب اگزالات را زیاد کرده وتولید سنگ کلیه بیشتر می کند.
  • مصرف غذاهای سرشار از کلسیم شامل محصولات لبنی، مانند شیر و ماست کم چرب و شیر بدون لاکتوز با کلسیم
  • کاهش مصرف اگزالات

          اگزالات در مواد غذایی مثل چغندر، ریواس، شکلات، چای پررنگ، اسفناج، آجیل، سبوس گندم ، توت    فرنگی، تمشک، انگور، فلفل و زردچوبه زیاد است.

  1. کاهش مصرف روزانه نمک
  2. کاهش مصرف کربوهیدرات
  3. کاهش مصرف غذاهای فراوری شده و فست‌فودها، سوپ و سبزیجات کنسرو شده وکالباس
  4. کاهش مصرف پروتین. استفاده از پروتیین گیاهی نسبت به حیوانی بهتر است.
  5. جایگزین کردن غذاهای گیاهی سرشار از پروتئین به جای  پروتئین حیوانی موجود در گوشت

 

دکتر حسین کرامتی متخصص جراح کلیه و مجاری ادراری وتناسلی، اورولوژی

 

شما میتوانید سوالات خود را میتوانید در قسمت تماس با ما از دکتر بپرسید و برای گرفتن وقت قبلی با شماره تلفن 02177165616  یا 09210895870 تماس بگیرید.

 

 

کلید واژه ها: سنگ کلیه جراحی کلیه شکستن سنگ کلیه با لیزر پیشگیری از سنگ کلیه درمان سنگ کلیه سنگ حالب التهاب کلیه علائم سنگ کلیه درد کلیه سوزش ادرار سنگ مجرا عفونت کلیه